Zrozumienie typu cery to absolutna podstawa świadomej i skutecznej pielęgnacji. Bez tej wiedzy, wybór odpowiednich kosmetyków i zabiegów staje się loterią, która często prowadzi do frustracji i pogorszenia kondycji skóry. W tym artykule, jako Justyna Sawicka, pomogę Ci rozszyfrować sygnały, jakie wysyła Twoja skóra, byś mogła dobrać dla niej idealną rutynę.
Poznaj cztery podstawowe rodzaje cery i odkryj, jak świadomie dbać o swoją skórę.
- Wyróżniamy cztery genetycznie uwarunkowane typy cery: normalną, suchą, tłustą i mieszaną.
- Oprócz typów istnieją stany skóry, takie jak cera wrażliwa, naczynkowa, trądzikowa, dojrzała czy odwodniona, które mogą towarzyszyć każdemu typowi.
- Każdy rodzaj cery charakteryzuje się specyficznymi cechami i wymaga indywidualnie dobranej pielęgnacji.
- Prosty test domowy, polegający na obserwacji skóry po umyciu, pozwala na wstępne rozpoznanie własnego typu cery.
- Zrozumienie potrzeb swojej skóry to pierwszy i najważniejszy krok do efektywnej i świadomej pielęgnacji.
Jak jeden prosty test w domu pomoże Ci odkryć jej prawdziwe potrzeby?
Rozpoznanie typu cery jest kluczowe, ponieważ to właśnie od niego zależy, jakie składniki aktywne i konsystencje produktów będą dla Ciebie najbardziej korzystne. To tak, jakbyś chciała ugotować obiad, nie wiedząc, co masz w lodówce efekty mogą być dalekie od oczekiwanych. Na szczęście, nie potrzebujesz skomplikowanych badań, aby wstępnie zdiagnozować swoją skórę. Wystarczy prosty test, który możesz wykonać w domu.
- Oczyść skórę: Umyj twarz delikatnym preparatem myjącym, który nie naruszy jej naturalnej bariery ochronnej.
- Osusz skórę: Delikatnie osusz twarz czystym ręcznikiem, unikając tarcia.
- Poczekaj 30-60 minut: Nie nakładaj żadnych kosmetyków. Po prostu obserwuj, jak Twoja skóra zachowuje się w tym czasie.
-
Obserwuj reakcje:
- Jeśli czujesz ściągnięcie na całej twarzy, prawdopodobnie masz cerę suchą.
- Jeśli Twoja skóra błyszczy się na całej twarzy, masz cerę tłustą.
- Jeśli błyszczenie występuje tylko w "strefie T" (czoło, nos, broda), a policzki są suche lub normalne, masz cerę mieszaną.
- Jeśli skóra jest komfortowa, gładka i nie świeci się, gratuluję masz cerę normalną (choć u dorosłych to rzadkość!).
Czym różni się typ cery od jej aktualnego stanu (np. odwodnienia)?
To bardzo ważne rozróżnienie, które często bywa mylone. Typ cery jest genetycznie uwarunkowany i zazwyczaj niezmienny przez całe życie mówimy tu o cerze normalnej, suchej, tłustej i mieszanej. Określa on podstawowe cechy skóry, takie jak aktywność gruczołów łojowych czy grubość naskórka. Natomiast stan cery to przejściowe cechy, które mogą dotyczyć każdego typu skóry i zmieniać się pod wpływem wielu czynników. Przykładowo, cera wrażliwa, naczynkowa, trądzikowa, dojrzała czy odwodniona to stany, które mogą towarzyszyć zarówno cerze suchej, jak i tłustej czy mieszanej. Cera tłusta może być jednocześnie odwodniona, a cera sucha wrażliwa. Zrozumienie tej różnicy pozwala na bardziej precyzyjne i skuteczne dobieranie pielęgnacji.

Cera normalna: rzadki ideał i jak o nią dbać
Po czym ją rozpoznasz? Kluczowe cechy bezproblemowej skóry
Cera normalna to prawdziwy ideał, choć, jak wspomniałam, u dorosłych występuje niezwykle rzadko. Jeśli jesteś jej posiadaczką, możesz czuć się szczęściarą! Oto jej kluczowe cechy:
- Jest gładka i aksamitna w dotyku.
- Charakteryzuje się odpowiednim poziomem nawilżenia i elastycznością.
- Ma jednolity, zdrowy koloryt, bez zaczerwienień czy przebarwień.
- Pory są praktycznie niewidoczne, a struktura skóry jest zwarta.
- Rzadko pojawiają się na niej niedoskonałości, takie jak zaskórniki czy wypryski.
- Nie odczuwasz uczucia ściągnięcia ani nadmiernego błyszczenia.
Jak nie zepsuć tego, co dała natura? Zasady pielęgnacji cery normalnej
Mimo że cera normalna wydaje się bezproblemowa, nie oznacza to, że nie potrzebuje pielęgnacji. Wręcz przeciwnie jej celem jest podtrzymanie tej doskonałej kondycji i ochrona przed czynnikami zewnętrznymi, które mogłyby ją zaburzyć. Moja rada to przede wszystkim delikatność i umiar. Stawiaj na łagodne oczyszczanie, które nie naruszy naturalnej bariery skóry, regularne nawilżanie lekkimi kremami i absolutnie nie zapominaj o ochronie przeciwsłonecznej. To klucz do zachowania jej piękna na długie lata.
Składniki aktywne, które pomogą utrzymać ją w doskonałej kondycji
Aby cera normalna pozostała w doskonałej kondycji, warto wzbogacić pielęgnację o składniki, które wspierają jej naturalną równowagę i chronią przed starzeniem. Szukaj produktów bogatych w antyoksydanty (np. witaminy C i E), które zwalczają wolne rodniki, oraz w lekkie substancje nawilżające, takie jak kwas hialuronowy o niskiej masie cząsteczkowej czy ekstrakty roślinne. Ważne jest, aby nie przesadzić z ilością i intensywnością składników, by nie zaburzyć jej naturalnej harmonii.
Cera sucha: jak ugasić jej pragnienie nawilżenia
Czy uczucie "ściągnięcia" po myciu to Twój stały problem? Charakterystyka cery suchej
Jeśli po każdym umyciu twarzy odczuwasz nieprzyjemne ściągnięcie, a Twoja skóra wydaje się matowa i pozbawiona blasku, prawdopodobnie masz cerę suchą. Jej główną cechą jest niedostateczna produkcja sebum, co prowadzi do osłabienia bariery hydrolipidowej naturalnej tarczy ochronnej skóry. W efekcie skóra jest cienka, delikatna i często towarzyszy jej uczucie dyskomfortu, zwłaszcza po kontakcie z wodą czy w suchym środowisku.
Największe wyzwania: łuszczenie, podrażnienia i pierwsze zmarszczki
Cera sucha stawia przed nami konkretne wyzwania. Jej osłabiona bariera sprawia, że jest ona bardziej podatna na działanie czynników zewnętrznych, co często objawia się tendencją do łuszczenia się, zaczerwienień i podrażnień. Niestety, sucha skóra ma również tendencję do szybszego powstawania drobnych zmarszczek, szczególnie w okolicach oczu i ust, ponieważ brakuje jej odpowiedniego nawilżenia i elastyczności, które mogłyby je wygładzić.
Jak ugasić jej pragnienie? Pielęgnacja krok po kroku
Pielęgnacja cery suchej to przede wszystkim intensywne nawilżanie i natłuszczanie, mające na celu odbudowę i wzmocnienie bariery hydrolipidowej. Oto mój sprawdzony plan:- Delikatne oczyszczanie: Zrezygnuj z mydeł i silnych detergentów. Wybieraj mleczka, olejki lub łagodne emulsje myjące, które nie naruszają naturalnego pH skóry.
- Tonizowanie: Używaj toników bez alkoholu, które przywrócą skórze komfort i przygotują ją na dalsze etapy pielęgnacji.
- Serum nawilżające: To kluczowy krok! Serum z kwasem hialuronowym czy ceramidami dostarczy skórze skoncentrowanej dawki nawilżenia.
- Krem odżywczy/natłuszczający: Na dzień wybierz bogaty krem z filtrem UV, a na noc silnie regenerujący i odżywczy, który odbuduje barierę hydrolipidową.
- Maseczki: Regularnie stosuj maseczki nawilżające i odżywcze, aby intensywnie wspomóc skórę.
Składniki-ratownicy dla suchej skóry: kwas hialuronowy, ceramidy i lipidy
W pielęgnacji cery suchej kluczowe są składniki, które nie tylko nawilżają, ale także odbudowują uszkodzoną barierę ochronną. Do moich ulubionych "ratowników" należą:
- Ceramidy: To naturalne lipidy, które są budulcem bariery skórnej. Pomagają uszczelnić naskórek, zapobiegając utracie wody.
- Kwas hialuronowy: Znany ze swoich niezwykłych właściwości wiązania wody w naskórku, zapewniając głębokie i długotrwałe nawilżenie.
- Mocznik: Skuteczny humektant, który nie tylko nawilża, ale także pomaga w usuwaniu martwych komórek naskórka, wygładzając skórę.
- Masło shea (karite): Bogate w witaminy i kwasy tłuszczowe, doskonale odżywia, natłuszcza i regeneruje skórę, tworząc na niej ochronny film.
Cera tłusta: jak zapanować nad błyskiem i niedoskonałościami
Rozszerzone pory i błyszczenie tak rozpoznasz cerę tłustą
Cera tłusta to efekt nadaktywności gruczołów łojowych, które produkują zbyt dużo sebum. Jeśli Twoja skóra często się błyszczy, a makijaż szybko znika, to prawdopodobnie masz do czynienia z tym typem cery. Oto jej charakterystyczne cechy:
- Skóra jest grubsza i często błyszcząca, zwłaszcza w strefie T.
- Charakterystyczne są widoczne, rozszerzone pory.
- Często ma ziemisty lub szarawy koloryt.
- Jest skłonna do powstawania zaskórników (otwartych i zamkniętych) oraz zmian trądzikowych.
- Zazwyczaj jest bardziej odporna na czynniki zewnętrzne.
- Dobrą wiadomością jest to, że zmarszczki pojawiają się na niej później niż na cerze suchej.
Wróg numer jeden: błędne koło pielęgnacji, czyli agresywne wysuszanie
Jednym z największych błędów, jakie widuję w pielęgnacji cery tłustej, jest próba agresywnego jej wysuszania. Wiele osób myśli, że jeśli skóra się świeci, to trzeba ją "zmatowić" za wszelką cenę, używając silnie działających, alkoholowych toników czy żeli. Niestety, to prosta droga do błędnego koła! Agresywne wysuszanie zaburza naturalną barierę ochronną skóry, co paradoksalnie prowadzi do jeszcze większej produkcji sebum skóra broni się, próbując odbudować to, co zostało jej odebrane. W efekcie problem się nasila, a skóra staje się podrażniona i jeszcze bardziej przetłuszczona.
Jak skutecznie regulować sebum, nie niszcząc bariery ochronnej skóry?
Kluczem do pielęgnacji cery tłustej jest regulowanie wydzielania sebum w sposób delikatny, bez agresywnego wysuszania. Moim celem jest zawsze przywrócenie równowagi, a nie walka z naturą skóry. Stawiaj na łagodne oczyszczanie, które usunie nadmiar sebum i zanieczyszczenia, ale nie naruszy bariery ochronnej. Tonizowanie powinno być delikatne, z użyciem produktów bez alkoholu, które zwężają pory i przygotowują skórę na dalsze etapy. Pamiętaj też o lekkim, ale skutecznym nawilżeniu nawet cera tłusta potrzebuje wody, aby prawidłowo funkcjonować i nie produkować nadmiernie sebum w obronie przed przesuszeniem.
Niacynamid, kwas salicylowy, glinki Twoi sprzymierzeńcy w walce z nadmiarem sebum
W walce z nadmiarem sebum i niedoskonałościami cery tłustej mam kilku sprawdzonych sprzymierzeńców:
- Niacynamid (witamina B3): To prawdziwy multitasker! Reguluje wydzielanie sebum, zmniejsza widoczność porów, działa przeciwzapalnie i poprawia ogólny wygląd skóry.
- Kwas salicylowy (BHA): Jako kwas lipofilowy, doskonale penetruje pory, oczyszczając je z zalegającego sebum i martwych komórek naskórka, co zapobiega powstawaniu zaskórników i zmian trądzikowych.
- Glinki (np. zielona, biała): Mają właściwości absorbujące sebum, matujące i detoksykujące. Stosowane w maseczkach pomagają oczyścić skórę i zmniejszyć jej błyszczenie.

Cera mieszana: jak pogodzić sprzeczne potrzeby różnych partii twarzy
Strefa T się świeci, a policzki są suche? Witaj w klubie cery mieszanej!
Cera mieszana to najczęściej występujący typ cery i, szczerze mówiąc, jeden z najbardziej wymagających w pielęgnacji. Jeśli rozpoznajesz u siebie przetłuszczanie się w tak zwanej "strefie T" (czoło, nos, broda), gdzie pory są widoczne, a skóra się błyszczy, podczas gdy policzki są suche, normalne lub nawet ściągnięte, to witaj w klubie! To właśnie ta kombinacja cech definiuje cerę mieszaną.
Największe wyzwanie: jak pogodzić sprzeczne potrzeby różnych partii twarzy?
Główne wyzwanie w pielęgnacji cery mieszanej polega na tym, że musimy jednocześnie sprostać dwóm, często sprzecznym, potrzebom. Z jednej strony, musimy skutecznie regulować nadmierne wydzielanie sebum i minimalizować niedoskonałości w strefie T. Z drugiej strony, konieczne jest intensywne nawilżanie i odżywianie suchych partii, takich jak policzki, aby zapobiec ich przesuszeniu i podrażnieniom. To wymaga inteligentnego podejścia i często stosowania różnych produktów na różne obszary twarzy.
Multimasking i inteligentna pielęgnacja Twój plan na zrównoważoną skórę
Dla cery mieszanej moim ulubionym rozwiązaniem jest multimasking i ogólnie inteligentna pielęgnacja. Multimasking polega na nakładaniu różnych masek na różne partie twarzy, w zależności od ich potrzeb. Na przykład, na strefę T możesz nałożyć maskę z glinką, która zmatuje i oczyści pory, a na policzki maskę nawilżającą lub odżywczą. Podobnie postępuj z kremami i serami. Na strefę T wybieraj lekkie, matujące fluidy, a na policzki bardziej odżywcze kremy. To podejście pozwala na precyzyjne dostosowanie pielęgnacji do specyficznych wymagań każdej części twarzy, co w efekcie prowadzi do zbalansowanej i zdrowej skóry.
Jakich składników szukać, by nawilżyć policzki i zmatowić strefę T?
Aby skutecznie pielęgnować cerę mieszaną, musisz szukać produktów z odpowiednimi składnikami do każdej strefy:
-
Dla strefy T (przetłuszczającej się):
- Niacynamid: Reguluje sebum i zmniejsza pory.
- Kwas salicylowy: Oczyszcza pory i zapobiega zaskórnikom.
- Glinki: Matują i absorbują nadmiar sebum.
- Ekstrakty roślinne: Takie jak zielona herbata czy oczar wirginijski, działające ściągająco i regulująco.
-
Dla policzków (suchych/normalnych):
- Kwas hialuronowy: Intensywnie nawilża.
- Ceramidy: Odbudowują barierę ochronną.
- Mocznik: Zapewnia długotrwałe nawilżenie.
- Masło shea: Odżywia i natłuszcza.
Poznaj specjalne potrzeby i stany Twojej skóry
Cera wrażliwa: Kiedy skóra reaguje zbyt mocno
Cera wrażliwa to stan, który może dotyczyć każdego typu skóry zarówno suchej, tłustej, jak i mieszanej. Charakteryzuje się nadmierną reakcją na czynniki zewnętrzne, które dla innych typów cery są obojętne. Może to być reakcja na konkretne składniki kosmetyków, zmiany temperatury, wiatr, słońce, a nawet stres. Skóra wrażliwa łatwo ulega podrażnieniom, co objawia się dyskomfortem i widocznymi zmianami.
Po czym poznać, że Twoja cera jest nadreaktywna?
Rozpoznanie cery wrażliwej jest zazwyczaj dość proste, ponieważ daje ona o sobie znać bardzo wyraźnie. Oto kluczowe objawy nadreaktywności:
- Zaczerwienienie: Często pojawia się nagle, w postaci rumienia lub plam.
- Pieczenie: Nieprzyjemne, palące uczucie, szczególnie po nałożeniu kosmetyków.
- Swędzenie: Uporczywe swędzenie bez widocznej wysypki.
- Uczucie ściągnięcia: Nawet po delikatnym umyciu.
- Reakcje na kosmetyki: Nawet te przeznaczone dla cery normalnej mogą wywoływać podrażnienia.
- Czynniki wywołujące: Skóra reaguje na zmiany temperatury, ostre przyprawy, alkohol, stres.
Jakich składników i zabiegów unikać jak ognia?
W pielęgnacji cery wrażliwej zasada "mniej znaczy więcej" jest kluczowa. Absolutnie unikaj składników i zabiegów, które mogą działać drażniąco. Do moich "czarnych list" należą:
- Silne substancje zapachowe i barwniki: Często są przyczyną alergii i podrażnień.
- Alkohol denaturowany: Wysusza i narusza barierę ochronną.
- Agresywne peelingi mechaniczne: Zamiast nich wybieraj enzymatyczne lub bardzo delikatne kwasy.
- Silne detergenty: W produktach do mycia, takie jak SLS/SLES.
- Niektóre olejki eteryczne: Mogą być silnie uczulające.
- Gorąca woda: Zawsze myj twarz letnią wodą.
Cera naczynkowa: walka z rumieniem i widocznymi naczynkami
Czym są teleangiektazje i dlaczego się pojawiają?
Cera naczynkowa to kolejny stan skóry, który wymaga szczególnej uwagi. Charakteryzuje się płytko unaczynioną skórą, co sprawia, że naczynka krwionośne są bardziej widoczne. Głównym problemem jest skłonność do rumienia, który pojawia się pod wpływem różnych czynników, a także do pękających naczynek krwionośnych, czyli teleangiektazji, potocznie nazywanych "pajączkami". Czynniki takie jak gwałtowne zmiany temperatury, ostre potrawy, alkohol, kawa, stres czy intensywny wysiłek fizyczny mogą nasilać objawy, prowadząc do utrwalenia rumienia i powstawania nowych "pajączków".Witamina C, K i rutyna jak wzmocnić naczynka od wewnątrz i od zewnątrz?
W pielęgnacji cery naczynkowej kluczowe jest wzmacnianie ścianek naczyń krwionośnych i łagodzenie rumienia. Oto składniki, które polecam:
- Witamina C: Jest silnym antyoksydantem, który uszczelnia naczynka krwionośne, poprawia ich elastyczność i rozjaśnia skórę.
- Witamina K: Znana z właściwości uszczelniających naczynia i zmniejszających zaczerwienienia.
- Rutyna: Wzmacnia ścianki naczyń krwionośnych, zmniejszając ich kruchość.
- Ekstrakt z arniki: Działa przeciwzapalnie i zmniejsza widoczność zaczerwienień.
- Ekstrakt z kasztanowca: Wzmacnia naczynka i poprawia mikrokrążenie.
- Ekstrakt z miłorzębu japońskiego: Poprawia elastyczność naczyń krwionośnych.
Cera trądzikowa: problem, który dotyka w każdym wieku
Zaskórniki, grudki, krosty poznaj wroga z bliska
Cera trądzikowa to problem, który, wbrew pozorom, nie dotyczy wyłącznie nastolatków. Coraz częściej borykają się z nim również osoby dorosłe. Jej głównym problemem są zmiany zapalne i niezapalne, takie jak zaskórniki (otwarte i zamknięte), grudki oraz bolesne krosty. Przyczyną jest złożony mechanizm: nadprodukcja sebum, nadmierne rogowacenie ujść mieszków włosowych, co prowadzi do ich zablokowania, oraz namnażanie się bakterii Propionibacterium acnes. To wszystko skutkuje stanem zapalnym i widocznymi niedoskonałościami.
Jak pielęgnować cerę trądzikową, by leczyć, a nie podrażniać?
Pielęgnacja cery trądzikowej wymaga ogromnej delikatności i konsekwencji. Moim zdaniem, najważniejsze jest, aby leczyć, a nie podrażniać. Unikaj agresywnych, wysuszających produktów, które mogą pogorszyć stan skóry i nasilić produkcję sebum. Stawiaj na:
- Delikatne oczyszczanie: Używaj łagodnych żeli lub pianek, które nie naruszają bariery ochronnej.
- Produkty niekomedogenne: Wybieraj kosmetyki, które nie zatykają porów.
- Lekkie nawilżanie: Nawet cera trądzikowa potrzebuje nawilżenia, aby utrzymać równowagę.
-
Składniki aktywne wspomagające leczenie:
- Kwas salicylowy: Oczyszcza pory i działa przeciwzapalnie.
- Cynk: Reguluje wydzielanie sebum i działa antybakteryjnie.
- Olejek z drzewa herbacianego: Ma właściwości antyseptyczne i przeciwzapalne.
- Niacynamid: Zmniejsza stany zapalne i reguluje sebum.
- Ochrona UV: Niezbędna, zwłaszcza jeśli stosujesz kwasy, aby zapobiec przebarwieniom pozapalnym.
Cera dojrzała: pielęgnacja, która wspiera jej piękno
Zmarszczki, utrata jędrności, przebarwienia naturalne procesy, z którymi możesz walczyć
Cera dojrzała to stan skóry, który pojawia się naturalnie z wiekiem, zazwyczaj po 45-50. roku życia. To nie jest typ genetyczny, lecz efekt spowolnionych procesów regeneracyjnych i zmniejszonej produkcji kolagenu, elastyny oraz kwasu hialuronowego. Jej charakterystyczne cechy to utrata jędrności i elastyczności, widoczne zmarszczki (mimiczne i grawitacyjne), często towarzysząca suchość oraz pojawiające się przebarwienia. Choć są to naturalne procesy, odpowiednią pielęgnacją możemy je znacząco spowolnić i wspierać skórę w zachowaniu jej piękna.Retinol, peptydy, antyoksydanty złote standardy w pielęgnacji anti-aging
W pielęgnacji cery dojrzałej stawiam na składniki aktywne o udowodnionym działaniu anti-aging. To prawdziwe "złote standardy", które pomagają skórze zachować młodszy wygląd:
- Retinol (witamina A): Jeden z najskuteczniejszych składników przeciwstarzeniowych. Stymuluje produkcję kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego, redukuje zmarszczki i poprawia strukturę skóry.
- Peptydy: Krótkie łańcuchy aminokwasów, które naśladują naturalne sygnały w skórze, stymulując ją do produkcji kolagenu i elastyny. Działają ujędrniająco i wygładzająco.
- Antyoksydanty (np. witamina C i E, kwas ferulowy): Niezbędne w walce z wolnymi rodnikami, które przyspieszają starzenie się skóry. Witamina C dodatkowo rozjaśnia przebarwienia i stymuluje kolagen.
- Kwas hialuronowy: Zapewnia intensywne nawilżenie, które jest kluczowe dla elastyczności i wypełnienia zmarszczek.
Czy typ cery może się zmieniać z biegiem lat?
Jak hormony, wiek i styl życia wpływają na Twoją skórę?
Chociaż genetycznie uwarunkowany typ cery (normalna, sucha, tłusta, mieszana) pozostaje z nami na ogół przez całe życie, to jednak stan naszej skóry może ewoluować i zmieniać się pod wpływem wielu czynników. To fascynujące, jak dynamiczny jest nasz organizm! Kluczową rolę odgrywają tu hormony zmiany hormonalne w okresie dojrzewania, ciąży czy menopauzy mogą znacząco wpłynąć na aktywność gruczołów łojowych, prowadząc np. do nasilenia trądziku lub przesuszenia. Oczywiście, wiek również ma ogromne znaczenie; z biegiem lat skóra naturalnie staje się mniej jędrna, bardziej sucha i podatna na zmarszczki. Nie bez znaczenia jest także styl życia: dieta, poziom stresu, ekspozycja na słońce, zanieczyszczenia środowiska, a nawet ilość snu wszystko to odbija się na kondycji naszej cery, wpływając na jej nawilżenie, wrażliwość czy skłonność do niedoskonałości.
Przeczytaj również: Cera trądzikowa: Jak poprawić? Pielęgnacja, dieta, leczenie ekspert radzi
Jak adaptować pielęgnację do zmieniających się potrzeb cery?
Ponieważ nasza skóra nieustannie się zmienia, kluczowe jest, abyśmy nauczyły się ją obserwować i elastycznie dostosowywać rutynę pielęgnacyjną. To, co działało doskonale rok temu, dziś może być niewystarczające lub wręcz szkodliwe. Regularnie sprawdzaj, czy Twoja skóra nie jest bardziej sucha, bardziej wrażliwa, czy nie pojawiają się nowe niedoskonałości. Jeśli zauważasz zmiany, nie bój się modyfikować swoich kosmetyków zmieniaj konsystencje kremów, wprowadzaj nowe składniki aktywne lub rezygnuj z tych, które przestały służyć. Pamiętaj, że pielęgnacja to proces, a słuchanie potrzeb swojej skóry to najlepsza droga do jej zdrowia i piękna.